نسبت بدموى و صفراوى و كمى رمص بغايت و ازين جهت آن را خشكه درد خوانند و پلكها آماس نكند امّا با سوزش بود و رنگ چشم بسرخى و تيرگى مائل باشد و عسر العلاج بود و اين صنف كمتر افتد از جهت عدم حدوث سودا در چشم و قلت وقوع آن بماده خود آنجا و آنچه احيانا پديد آيد مردم سوداوى را تواند بودن و امّا علامت بلغمى غلبه گرانى و ترى چشم بود بىسوزش و التهاب و ضربان و كمى سرخى چشم و لزوجت رمص و بسپيدى مائل بودن و سرخى پلكها و تهبج پلكها و دير پيدا شدن پختگى رمص و بعضى از علامات غلبه هر خلطى هم بوقوع آن شاهد باشد و امّا علامات ريحى غلبه وجع بود با تمدد و غلبه خفت و كمى سرخى چشم و كمى رمص و عدم علامات خلطى و اگر اندر پلكها تهبجى پديد آيد زود كم و زياد گردد هر ساعت در طرفى از چشم درد غالب احساس كند و گاهى چنان پندارد كه محلى از چشم خواهد تركيدن و هيچ ساعت آرام نگيرد و بدانكه هر چشمى كه بزرگ و فراخ بود و رگهاى آن سرخ و ظاهر باشد در اغلب اوقات مستعد اين مرض باشد و اين علت همچو حصبه و جدرى اكثر مردم را در ايام عمر پديد آيد بتخصيص در كودكى و از جملهء امراض وارده باشد و زود به اطفال سرايت كند و گاهى بعضى را چندين نوبت واقع شود و خداوند درد چشم را هرچند كه مرض قوى باشد چون زلق الامعايا زحير پديد آيد به زودى از ان خلاص شود علاج آنچه مشترك النفع‌ست نشستن ست در مقام خوش‌هوا و بگرمى و ترى مائل و تاريك و لته كبود و سياه بر پيش چشم آويختن و از مضرات مذكور پرحذر بودن و تا سه روز و چهار روز دست به چشم نه‌زدن و دارو نكردن جز شير دخترى كه بر پنبه دوشيده كاهى كه لينتى مطلوب باشد از ان طلا كردن و گاهى ديگر به بول گرم شستن چندانكه پختگى در رمص پديد آيد و غذاهاى چرب و نرم خوردن مثل پاچه و ثريد و اشكنه و نخود آب چرب پرپياز و اشباه آن و جز اين نوع هيچ غذاى گرم و سرد و ميوه نخوردن و طعام كم خوردن و كم خفتن و هر شام پاشويه مناسب كردن و در ارجوحه و اشباه آن خفتن و بحكايات نيكو او را مشغول داشتن و طبيعت او را دائم نرم و مجيب داشتن بشيافهاى لائق و حقنهاى موافق و نقوعهاى ملين معتدل و پنبه دود كز داده تكميد كردن خصوصا در سردى هوا و با شربت لعاب تخمها دادن و بعد چهار روز يا سه روز اگر تعجيلى شود دواء الرمد سپيد در چشم ريختن هر روز دو نوبت و بعد هفتم اگر سرخى در چشم باقى بود دواء الرمد سرخ ريختن همچنان و درين اوقات اگر پلكها برهم چسپيده و متورم باشد جوز و زيره به دستورى كه در رمد اطفال گفته شده بستن هر شب و بعد يازدهم و چهاردهم اگر سرخى و خشكى و سوزش و اندك